Адамланы къууанчха учундургъан, аланы умутлары толгъунчу тохтаусуз кюрешген онглу адамланы бири эди Орусланы Юнюсню джашы Хамзат. Анга быйыл 75 джыл боллукъ эди.
Орус улу кёчгюнчюлюкде, 1951-чи джыл байрым (февраль) айны 12-де, Къыргъыз ССР-ни Сокулук районуну Маловодное элинде, Юнюсню ашхы юйюрюнде, туугъанды. 1957-чи джыл халкъ бла бирге Орусланы юйюрлери да Кавказгъа, Тебердиге, къайтыб келедиле. Хамзат Теберди шахарда школгъа джюрюб, аны 1968-чи джыл бошайды. Андан сора, 1969-чу джыл, Краснодарда Маданият кърал институтха кириб, аны 1973-чю джыл «Театральная режиссура» деген бёлюмюн махтаулу тауусуб, театрал «коллективни тамадасы, баш квалификациялы клуб ишчи» деген усталыкъ алыб чыгъады. А. Островскийни «Не всё то золото, что блестит» деген спектаклин кесине диплом иш этиб, Шимал Кавказны Моздок халкъ театрында эски театрал коллективде салады. Бир кесек заманны Ставрополь культпросвет училищеде режиссёрлукъдан устаз болуб ишлейди. Андан сора Моздок шахаргъа кёчюб, 1974-чю джылдан 1994-чю джылгъа дери адабиятны район къаласыны директору, театрны режиссёру болуб турады. Алайда фахмулу актёр, студия къураб, аны тамадасы болуб, кёб джаш адамны тюз джолгъа сала, театр ишге юретеди.
Ол Моздокда ишлеген 20 джылны ичинде 40-гъа джууукъ спектакль салгъанды. Аны спектакллери республикан эмда Бютеуэресей къараулада ёчлю орунланы алыб тургъандыла. Аланы арасында «Солдатская вдова» (Анкилов), «Любовь моя электра» (Эсхил-Софокл-Дюрко), «Уступи место завтрашнему дню» (В. Дельмар), «Последний срок» (В. Распутин), «Женитьба Бальзаминова» эмда «Доходное место» (А. Островский), «Порог» (А. Дударев), «Трибунал» (А. Макаёнка), «Город без любви» (Устинов), «Подонки» (Гловацкий), «Кошмарная история» (Штанько), «Как сделать миллион», «Продайте! Куплю мужа!» (М. Задорнов) эмда башхала бардыла.
Хамзат 1987-чи джыл Совет Аскер театрны баш режиссёру Л. Хейфецни башчылыгъы бла ГИТИС-ни баш режиссёр курсларын тауусады.
Фахмулу, сынамлы режиссёр, 1994-чю джыл Къарачай-Черкесиягъа къайтыб, Халкъ маданиятны республикан аралыгъында режиссёр, суратлау тамада болуб ишлей тургъанлай, адабият бла санатны республикан училищесинде режиссёрлукъдан дерсле да бергенди. 2003-чю джыл аны Черкесскени администрациясыны Маданият бёлюмюню тамадасыны орунбасары къуллукъгъа кёчюредиле. Ол къуллукъну сый бла толтура, шахарны республиканы маданиятын ёсдюре, Хамзат кёб хайырлы иш бардыргъанды. Уллу Ата джурт къазауатны 55-джыллыгъына, Къарачай-Черкесияны къуралгъаныны 80-джыллыгъына дагъыда башха тарих магъаналы кюнлеге аталыб бардырылгъан ишлени, Бютеуэресей, Шимал Кавказ фестивалланы сценарийлерине режиссёрлукъ этгенди. Хамзат андан сора да сууаб ишлени юслери бла этилген акциялагъа, марафонлагъа да къошулгъанлай тургъанды. Къарачай-Черкесиядан тышына баргъан бир къауум чыгъармачылыкъ делегацияланы концерт программаларын джарашдырыргъа да къараучан эди ол. Репрессиягъа тюшген халкълагъа аталыб бардырылгъан юбилей ишлеге да тири къошула эди. Эресей Федерацияны махтаулу артистлери Гочияланы Любовну, Биджиланы Хасанны, Акъбайланы Азрет бла Гочияланы Русланны бенефислерини сценаристи, постановщиги да Хамзат болуучан эди.
Орусланы Хамзат талай джылны Алийланы Шахарбий атлы къарачай кърал драма театрда режиссёр-постановщик болуб ишлегенди. 20-дан артыкъ спектакль салгъанды.
2012-чи джыл Къарачай-Черкес Республиканы Башчысыны биринчи грантына «Электра» (Эсхил и Софокл) деген спектакль салыннганды. 2014-чю джыл къарачай театр республиканы театрларыны арасында, къралыбызны ара шахары Москвада гастроллада биринчи болгъанды.
Хамзат кеси салгъан спектакллени бир къауумун атын айтыргъа тыйыншлыды. Аланы арасында орус тилде «Электра» (Софокл), къарачай тилде «Насреддинни туудукълары», «Ёлюмсюз Ходжа», «Насреддин Ходжаны джоллары», «Хамамны директору-2», орус, къарачай тилледе 10-дан артыкъ таурух спектакли да салыннганды.
Хамзат школ драма театрланы шахар ишлерине къарагъан жюрисини тамадасы эди. Аны кесини энчи сценарийлери бла 300 иш этилгенди. Ол 2000 театрал байрамланы, концертлени, юбилейлени ишлерин бардырыргъа къошулгъанды.
Биргесине ишлегенле, къараучула айтхандан, ол къурагъан концертле башхаладан джарыкъ ёте эдиле. Ол, фахмусуну, билимини кючюн кенгнге джая, джангы мадарла, амалла излеб кюрешгенди.
Алийланы Шахарбий атлы къарачай кърал драма театрны директору, Къарачай-Черкес Республика бла Къабарты-Малкъар Республиканы халкъ артисти Гочияланы Руслан былай айтады:
– Мен Орусланы Хамзат бла ол бизге ишге келгинчи да тюбеше тургъанма. Ол ариу халили, адебли-намыслы, тюз иннетли адам эди. Башхалагъа къайгъырыуну кесине баш борч этиб джашай эди. Талай белгили артистибизни – Темрезланы Русланны, Биджиланы Хасанны, Акъбайланы Азретни, Батчаланы Тамараны, мени – юбилейлерибизге этилген ишлени къолгъа алыб, режиссёрлукъ этиб, джарашдырыб тургъанды. Спектаклледе ойнатырча окъугъан джаш адамла болмагъанлары амалтын, фахмулу джаш адамланы ишге алсакъ, Хамзат аланы биринчи таурухла бла студияда юретиб хазырлаб кюрешиучен эди. Кеслерин къалай джюрютюрге кереклилерине, къалай сёлешириклерине иги юреннгенден сора, уллу спектаклде роль алай бере эдик.
Бюгюнлюкде ол юретген джашла бла къызла уллу спектаклледе ойнайдыла. Аны аллай ашхы шарты фахмусуну теренлигин, кючюн, тирилигин таныта эди, – дейди Руслан.
Кърал, Хамзатны маданиятны ёсюмюне, джаш тёлюню ариу халиге, усталыкъгъа юретиуге къошхан къыйынын эсге ала, аны кёб тюрлю саугъа бла саугъалагъанды. Аланы арасында РСФСР-ни Маданият министерствосуну, Маданиятыны профсоюз ишчилерини Ара комитетини, Къарачай-Черкес Республиканы Правительствосуну Хурмет грамоталары бардыла. Орус улу 1986-чы джылдан бери «Терк Башы Тегейни маданиятыны махтаулу къуллукъчусу», 1995-чи джылдан бери да «Эресей Федерацияны маданиятыны махтаулу къуллукъчусу» деген сыйлы атланы джюрюте эди. Ол «За заслуги перед Отечеством» деген II-чи дараджалы орденни медалы бла да саугъаланнган эди.
Хамзат 2022-чи джыл арттотур (апрель) айны 10-да ауушханды. Аллахны рахматында болсун.
Лепшокъланы Хусеин.




