Межгитледе джума намазда окъулуучу ауазланы (хутбаланы) былтырдан бери газетибизде аз-аз басмалаб барабыз. Окъуучуларыбызны излемлерин, дин башчыланы да эркинлик бергенлерин эсге ала, ол ишибизни мындан ары да тохтатмазгъа деб турабыз. Бюгюн да аланы бирин басмалайбыз.
Дунияланы Иесине – Рахматыны чеги-мардасы болмагъан, къаза салгъан (наказание этген) сагъатда уа къуру тюзлюк кёз бла къарагъан, биз терс джолгъа тюшмез ючюн, джангылычладан тыйгъан Аллахха – махтау болсун! Махтау салабыз Анга, кечмеклик да тилейбиз Андан, болушлукъ да излейбиз. Мен шагъатлыкъ этеме Бир Аллахны Кесинден сора къуллукъ этерге тыйыншлы джукъ болмагъанына эмда шагъатлыкъ этеме Мухаммад (гъ.с.) Аны къулу эмда Келечиси болгъанына.
Эй, Аллахны къуллары! Къоркъугъуз Аллахдан, бизге Ол Кеси буюргъан къоркъмакълыкъ халда эмда хакъ ислам динни джолундан таймагъанлай ашырыгъыз ёмюрюгюзню.
Къарнашларым, эгечлерим, бюгюн биз тамам къоркъуулу, кючлю, бек уллу магъанасы болгъан затны – Аллахны ачыууну, Аны чамланмакълыгъыны юсюнден сёлеширикбиз. Къур’ан Каримде аны юсюнден кёб айтылады. Аллах Кеси ол халны къалай суратлагъанына бир къарагъыз:
«Биз сизге берген таза ашладан ашагъыз, мардадан ётмегиз, алай болмаса, сизге мени ачыуум тыйыншлы болур. Мени ачыуум тыйыншлы болгъан а халек болмай къалмаз».
(«Та Ха» суура, 20:81).
Аллаху Тагъала Рахматлыды, алай а Аны чамланмакълыгъы хакъды, тюзлюкдю эмда кючлю къоркъутхан (орус тилде айтсакъ страшный) затды. Аны эсине алмай джашагъан адам эки дунияда да халек боллукъду (юйю къурурукъду).
Алай а, альхамдулилях, Аллах ол затдан къутхарыу мадарла бермей къоймагъанды. Ол не ючюн ачыуланыргъа боллугъун ангылатханды, ол азабдан къалай сакъланыргъа боллугъун кёргюзген да этгенди.
Аллахны чамландыргъанла не затладыла?
Ширк (многобожье), хыйны этиу (хыйнычылыкъ), ёлтюрюу, ачханы къозлаугъа (процентге) бериу, ёксюзню хакъын ашау, къазауатдан джанлау, намысын сакълагъан таза тиширыугъа ат-бет атау, хакъдан тайыу, уллу кёллюлюк, эки бетлилик эмда сатлыкъ, ата-анагъа хыны болуу, намаз этмей туруу, сёз этиу, тюртюб сёлешиу, ётюрюк айтыу, адилсизлик (несправедливость), терс къарау аны кибик башха гюнахла…
Бу затла, бу шартла Тазалыкъны, Кертиликни, Бойсунууну Сюйюучюню чамландыргъан этедиле.
Аллахны чамланмакълыгъындан къалай сакъланыргъа боллукъду?
1. Бойсунуу эмда ачыкъ кёллюлюк, ётюрюксюзлюк. Биринчиси, эм башы – Аллахха бойсунуу, Аны аллында тюз болуу. Джууаш джюрек (смиренное сердце) Аллахны ачыуундан къоркъгъан, Аны разылыгъын излеген джюрекди. Андан къоркъгъанланы юсюнден аятланы биринде былай айтылады:
«Раббийлерини джанында аланы хакълары: тюбю бла суула баргъан Аднан джандетледиле. Ала анда ёмюрлюкге турлукъдула. Алагъа Аллах разы болгъанды, ала да Анга разы болгъандыла. Бу кеслерини Раббийлеринден къоркъгъанлагъады».
(«Аль-Байина» суура, 98:8).
Алайды да, джангыз Аллахны разылыгъын табар ючюн джашагъанла Аллахны чамланмакълыгъындан бир джанында къаллыкъдыла.
2. Файгъамбарны (гъ.с.) джолунда барыу, аны Суннасын тутуу.
Аллаху Тагъала Къур’анда айтады:
«Сен алагъа айт: «Сиз Аллахны сюе эсегиз, Мени ызымдан келигиз, ол заманда Ол да сизни сюер, гюнахларыгъызны да кечер», – деб.
(«Аль-Имран» суура, 3:31).
Бу аят Аллахны керти сюйгенле бла «Аллахны сюебиз» деб къуру сёзде айтхан адамланы араларын айыргъан (критерий болгъан) аятды. Анга керти сюймекликни белгиси Мухаммад файгъамбарны (гъ.с.) джолу бла барыуду, нек десегиз, Ол айтханны этиб джюрюу Аллахны сюймеклигин табыуну джангыз мадарыды (Касир).
Файгъамбарны (гъ.с.) Суннасын тутуу бла адам Аллахны разылыгъын табады. Сюймеклик болгъан джерде чамланыу болмайды.
3. Тохтамай тауба этиб туруу.
Гюнахы болмагъан адам джокъду, алай а муслиманны ашхы шарты – ол тауба эте билиуюдю. Хакъ джюреги бла тобагъа къайтханны Аллах кечген бла къалмай, аны гюнахларын ашхы ишлеге ауушдурады (гюнах затланы орнуна иги ишле этдиреди). Къур’анда Аллах Кеси айтыб турады аны:
«… Аллах тауба этиучюлени сюеди».
(«Аль-Бакъара» суура, 2:222).
«Аллах къулларыны таубаларын, аланы садакъаларын къабыл этиб алгъанын, Аллах таубачылагъа бек къараучу, рахматлы болгъанын билмеймидиле сора (мунафикъле)?»
(«Ат-Тауба» суура, 9:104).
Аллаху Тагъала айтады:
«… Барынг да Аллахха къайтыгъыз, насыблы болур эсегиз а».
(«Ан-Нур» суура, 24:31).
Аллах дагъыда айтханды:
«… сиз Раббийигизден кечмеклик тилеб, Анга (бойсунуб) бурулсагъыз…»
(«Худ» суура, 11:3).
Дагъыда бир аятны келтирейик:
«Эй, ийман салгъанла! Сиз Аллахха таза джюрекден тауба этигиз…»
(«Ат-Тахрим» суура, 66:8).
4. Тюзсюзлюкден (несправедливость) эмда ачыуланыудан кенгде болугъуз.
Ачыуланыу – ол къоркъуулу шартды, аман халиди. Абу Хурейраны сёзлеринден келген хадисде да чертиледи ол:
«Бир адам Файгъамбаргъа (гъ.с.) келиб: «Меннге бир акъыл юрет», – дегенди. «Ачыуланма», – дегенди Файгъамбар (гъ.с.). Ол адам къайтарыб талай кере билдиргенди тилегин. Хар джол сайын Файгъамбар (гъ.с.) бир затны айтыб тургъанды: «Ачыуланма (ачыуланыучу болма)», – деб.
(Аль-Бухари).
Нек? Нек айтханды алай? Ачыуланыу тюзсюзлюкге, кёлкъалдыгъа, аманлыкъгъа келтиреди. Аллах зулмучуну сюймейди.
Къарнашларым, эгечлерим! Бизни джолубуз Файгъамбарны (гъ.с.), асхабланы, Аллах сюйген къулланы джолуду. Аллах бизге чамланырын, бизге дери джашаб кетгенлеге чамланнганыча чамланырын, излемейбиз. «Аль-Фатиха» суураны сёзлерине бир эс бёлюгюз:
«… ол Сен насыб этгенлени джолуна (тюзет), чамландыргъанла бла аджашханла баргъан джолдан а тышында эт!»
(«Аль-Фатиха» суура, 1:7).
Аллах насыб этиб, тюз джолда баргъанланы юслеринден дагъыда ма бу аятлада айтылады:
«Аллахха да, Келечисине да бой салгъанла – ала Аллах насыб берген (ахыратда) файгъамбарла бла, кертичиле бла, шейитле бла, ашхыла бла бирге боллукъ къауумдула. Ала уа къалай ашхы джолдашладыла. Ол рахмат (чомартлыкъ) алагъа Аллахданды. Аллах а хар нени да толу билибди».
(«Ан-Ниса» суура, 4:69 – 70).
Улемле айтханнга кёре, «сен чамланнганла» деген къауум хакъны биле тургъанлай, аны истемей тургъан, аны къулакъгъа алмай, кеслери сюйгенча барыб тургъан къауумдула. Биз а, ин ша Аллах, Аллахдан къоркъуб атлагъан къауумданбыз, мындан ары да алай джашарыкъбыз.
«… Аллахны аллында сизни эм сыйлыгъыз а Аллахдан эм бек къоркъгъан ким эсе – олду. Ишексиз, Аллах нени да билибди, неден да хапарлыды».
(«Аль-Худжурат» суура, 49:13).
Бизни бу джолда бегитген, тутуб тургъан не затды?
1. Аллахны эсгериу (зикр).
Аллахны эсгергенлени Ол унутмайды.
«Мени эсгеригиз (унутмагъыз), Мен да сизни эсгерирме (унутмазма)».
(«Аль-Бакъара» суура, 2:152).
2. Къур’ан окъуу.
Файгъамбар (гъ.с.) айтханды (магъанасы): «… Адамла Къур’ан окъургъа, Къур’аннга юренирге деб Аллахны юйлерине джыйылгъан сагъатды аланы джанларына рахатлыкъ келир эмда Аллахны рахматы тюшер. Тёгерекни мёлекле алырла, сора Аллах ол адамланы эсгерир къатында болгъан затла бла».
(Муслим, №2699, Абу Даууд, Тирмизи, ибн Маджа).
3. Дууа, тилек.
Файгъамбар (гъ.с.) быллай тилекни кёб айтыучу болгъанды: «Эй, Аллах, Сен меннге буюргъан къадарыма мен разы болурча эт, аны огъурун да Сен бер».
Эй, муслиманла! Аллахны чамланнганындан къоркъугъуз. Аны разылыгъын табаргъа кюрешигиз. Тюзлюкчюледен, джууашлыладан (смиренный), такъуалыладан (Аллахдан къоркъуучуладан) болугъуз. Раббийигизни разылыгъын табар иннетсиз джашамагъыз!
Аллахдан Аны чамланыуундан сакъланыуну тилегиз.
Анабыз Айшадан келеди хадис:
«Бир джолда кече джукъудан сагъайыб къарасам, Аллахны Келечиси (гъ.с.) джатхан орнунда джокъ. Туруб, къарангыда излей келиб, намаз этиучю джеринде къолларым аякъларына тийиб къаладыла. Ол кёзюуде бу дууаны окъуй тура эди:
«Эй, Аллах, Сени разылыгъынг бла Сени чамланыуунгдан сакъланама, Сени берген кечмеклигинг бла Сени азабынгдан сакъланама, Сени бла Сени Кесингден сакъланама! Сен тыйыншлы болгъан махтауланы мен санаб да чыгъаллыкъ тюлме. Кесинге къаллай махтау салгъан эсенг, Сен аллайса!»
Аллах бизни барыбызны да Кесини чамланыуундан сакъласын эмда Ол сюйген къулладан болур насыбны берсин. Амин!
Басмагъа ЁЗДЕНЛАНЫ Якъуб хазырлагъанды.
Къур’андан аятла, Файгъамбарны (гъ.с.) хадислери басмаланнган газетле анда-мында атылмасынла. Сакъ болугъуз, марджа!




